Unknown

Nhật ký cá chết, trong lúc chờ đợi



Việc cá chết hàng loạt ở bờ biển một số tỉnh miền Trung là tâm điểm chú ý của người dân nước ta trong tháng Tư vừa qua. Nhiều loài cá ở tầng sâu, ít khi gặp khi đánh cá, nay cũng chết dạt bờ. Đã gần một tháng, nhưng nguyên nhân đưa ra vẫn hoặc là không thuyết phục (do thủy triều đỏ) hoặc quá chung chung (do hoạt động xả thải của con người).
 
Xưa nay chỉ quen tiếp xúc với các bạn cá đã kinh qua chế biến, bây giờ cảm thấy có cái gì thôi thúc làm sao hiểu về các bạn ấy nhiều hơn. Người tây hay nói khi nào ong chết hết thì người cũng chết. Không hiểu khi cá chết hết thì người làm sao? - GS. Ngo Bao Chau
Nhật ký cá, trong lúc chờ đợi
Cá hồng (Lutjanus sanguineus) là loài cá xương, thuộc họ cá Hồng (Lutianidae), phân bố ở vùng biển Ấn Độ (Ấn Độ Dương) và phía Tây Thái Bình Dương. Đây là loài cá có giá trị kinh tế cao. Ở Việt Nam, loài cá này chiếm 10-12% sản lượng cá đáy ở vịnh Bắc Bộ. Cá hồng là một trong những loại cá bị chết đợt này. Vẽ vào ngày thứ 21 kể từ khi cá chết mà không rõ nguyên nhân.
Cá liệt xanh, splendid ponyfish, một trong những loại cá bị chết do ô nhiễm. Ngày thứ 22 kể tử khi cá chết.
Cá dưa xám, hay cá lạt, cá lạt bạc hay cá lạt ù hay còn gọi là mạn lệ ngư, Muraenesox cinereous, là một loài cá thuộc vùng biển Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Ở Việt Nam, cá lạt có ở vùng biển phía Nam như Phú Yên, Đà Nẵng. Cá lạt là một trong những loại bị chết đợt này. Đã 23 ngày kể từ khi cá chết.

Cá tráp biển hay còn gọi là cá hanh, Sparidae, là một họ cá trong bộ cá vược (Perciformes). Đây là các họ cá có giá trị kinh tế cao, có hẳn một ngành thủy sản với tên gọi đánh bắt cá tráp. Cá tráp là một trong những loại cá chết do ô nhiễm đợt này. Đã 24 ngày kể từ khi cá chết.

Cá nhái (Xenentodon cancila) là một chi cá trong họ Belonidae, có ở các vùng nước mặn và nước lợ ở vùng Đông Nam Á và Nam Á. Loài này đã được nuôi phổ biến như loài cá cảnh từ năm 1963 tại Áo. Ở Việt Nam, cá nhái có nhiều ở vùng biển Phú Yên Kiên Giang (đảo Hòn Nồm). Cá nhái được người dân địa phương gọi bằng nhiều tên như cá lìm kìm biển, cá xương xanh, cá xương xương, cá sơn trắng, là loài cá được chế biến thành nhiều món ăn ngon. Cá nhái cũng là loại cá chết trong đợt này. Đã 25 ngày kể từ khi cá chết.


Cá thiều hay còn gọi là cá úc, sea giant catfish. Là loài cá da trơn, sống ở biển, ăn tầng đáy, có tập tính ấp trứng bằng cách con đực ngậm trứng trong miệng. Cá thiều là một trong những loại cá chết do ô nhiễm đợt này. Đã 26 ngày kể từ khi cá chết và các nhà khoa học cùng các Bộ, ngành vẫn chưa tìm ra thủ phạm chính thức!
Cá đuối xương sụn, hình dẹt, nhìn trông giống chiếc quạt, đuôi cá dài ra ngoài như cái cán quạt. Thân cá được cấu tạo từ chất sụn cứng và đàn hồi, thịt cá ngon và cho nhiều dinh dưỡng. Cá đuối là một trong những loại cá chết do ô nhiễm đợt này. Ngày 27 tiếp tục trôi qua và chúng ta vẫn không biết (chắc) vì sao cá chết.
Cá Dìa hay còn gọi cá nâu (Siganus) là tên gọi chỉ các loài cá thuộc chi duy nhất của họ cá Dìa thuộc bộ Cá vược. Cá dìa sinh sống ở vùng nước mặn hay vùng cửa sông. Đây là loại cá da trơn thân dẹp, da màu nâu xám, vây sắc, sống nhiều ở vùng nước mặn ngọt giao thoa. Cá dìa là một trong những loại cá chết vì ô nhiễm đợt này. Ngày 28 đang trôi qua và có tin cá dìa nuôi ở Thuận An tiếp tục chết không rõ nguyên nhân.
Cá nâu hay còn gọi là cá dĩa thái, cá hói thuộc họ Scatophagidae, có ở Ấn Độ-Thái Bình Dương, Đông Nam Á và Việt Nam,vì có những nét hoa văn da beo trên cơ thể nên còn gọi là dĩa beo. Cá ăn tạp thiên về thực vật, bao gồm rong tảo, rau xanh, côn trùng, giáp xác, và thức ăn viên. Cá có thể sống tốt trong nước ngọt, lợ và mặn. Kích cỡ vừa phải, mùi vị thơm ngon nên được thị trường ưa chuộng. Cá nâu được coi là một đối tượng triển vọng trong nuôi kết hợp với các loài khác, nhất là việc khắc phục những ao nuôi tôm bị dịch bệnh.1 kg cá nâu có giá khoảng 500.000 VND . Ở Hải Dương, Huế, cá nâu nuôi vừa bị chết hàng loạt. Đã là ngày thứ 29 kể từ khi cá chết, hơn 100 nhà khoa học Việt Nam cùng quốc tế đang điều tra và chúng ta tiếp tục đợi.
Cá nhồng (Sphyraenidae) là một họ cá vây tia có kích thước lớn (một số loài có chiều dài tới 1,85 m và chiều rộng tới 30 cm và có bề ngoài hung dữ). Cơ thể thuôn dài, tương đối săn chắc, được che phủ bằng các vảy nhỏ và nhẵn. Chúng được tìm thấy trong các vùng nước đại dương cận nhiệt đới và nhiệt đới, và rất phổ biến ở các vùng biển của nước ta. Cá nhồng nhiều nạc, thịt ngọt đậm, và là một trong những loại cá chết trong đợt này. Đã 30 ngày kể từ khi cá chết. Tin mới nhất là kết quả xét nghiệm nước bốn tỉnh miền Trung an toàn. Trong khi chờ đợi nguyên nhân cá chết có thể kết luận tạm thời là cá đã chết một cách rất an toàn.
Cá chẽm hay cá vược là một loài cá sống cả trong nước mặn lẫn nước ngọt, thuộc về phân họ cá Chẽm (Latinae) của họ Centropomidae. Khu vực sinh sống bản địa của nó là vùng bắc và đông Australia tới eo biển Torres và New Guinea, nhưng hiện nay đã được nuôi tại nhiều nơi trên thế giới như Australia, Malaysia, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Việt Nam, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Hà Lan. Cá chẽm là một trong những loại cá chết vì đợt ô nhiễm này.Đã là ngày thứ 31 kể từ khi cá chết, thông tin từ phía các nhà khoa học đưa ra trái chiều, người thì bảo thủy triều đỏ người không phải. Có tin cá và các loài giáp xác chết xếp lớp dưới đáy biển, cơ quan chức năng chưa lên tiếng và chúng ta tiếp tục đợi.
Cá ong (Terapon jarbua), hay cá căn, cá căng cát, thuộc họ cá Căng (Terapontidae) trong bộ cá Vược (Perciformes) có ở các vùng biển Ấn Độ Dương, là loài cá có thể sống được cả nước ngọt và nước lợ, vừa sống ven bờ biển, cả những vùng đầm phá. Cá ong là đặc sản của vùng phá Tam Giang, tuy đắt nhưng vẫn được nhiều người ưa chuộng . Sản lượng khai thác không đủ để cung cấp cho nhu cầu của dân địa phương. Cá ong là một trong những loài cá chết do ô nhiễm đợt này. Đã là ngày thứ 32 kể từ khi cá chết. Hôm nay đã xuất hiện những clip quay các rạn san hô ở miền Trung chết và vắng bóng tôm cá, dù nguyên nhân có là gì thì cũng đã đến lúc báo động. Chúng ta tiếp tục kiên nhẫn chờ các nhà khoa học.
Cá hồng mỹ (Sciaenops Ocellatus) là loài cá sống rộng muối, rộng nhiệt, gốc ở vịnh Mexicô và vùng duyên hải tây nam nước Mỹ, nhưng phạm vi phân bố rộng, khi trưởng thành thường di cư đến vùng cửa sông và vùng biển nông để sinh sản. Cá có thể sống trong nước ngọt, lợ, mặn, nhưng thích hợp nhất vẫn là nước lợ và nước mặn. Kích thước lớn, tốc độ sinh trưởng nhanh, cá hồng Mỹ mới được nuôi ở Thừa Thiên-Huế, đem lại hiệu quả kinh tế cao, và là một trong những loại cá chết vì ô nhiễm đợt này. Đã sang ngày 33 kể từ khi cá chết. Chúng ta vẫn hy vọng rồi sẽ nguyên nhân để tương lai không để thảm họa môi trường như thế này lặp lại
Hải sâm (dưa chuột biển, đỉa biển hay còn gọi là con rum) là tên gọi chung của một nhóm động vật biển thuộc lớp Holothuroidea với thân hình dài và da có lông, có xương trong nằm ngay dưới da, sống trong lòng biển trên khắp thế giới. Hải sâm được xem là món cao lương mỹ vị ở Malaysia, Trung Quốc, Nhật Bản, Indonesia do người ta tin tưởng vào tác dụng chữa bệnh của nó. Hải sâm là một trong những loài chết vì ô nhiễm đợt này. Đã là ngày thứ 34 mà vẫn chưa rõ nguyên nhân.
Cá mó (Scaridae) xếp trong phân bộ Bàng Chài (Labroidei), là loài cá biển có màu sắc khá bắt mắt, người thì bào cá thịt nhiều nhưng bở, nhạt; người lại nói cá thịt ngọt, béo, tính hiền, có thể phù hợp với mọi thể trạng của con người. Cá mó là một loại cá đặc biệt có thể thay đổi màu sắc và giới tính, miệng như mỏ vẹt có thể nhai san hô nhưng không có khả năng sống sót trong ô nhiễm. Cá mó là một trong những loại cá chết vì ô nhiễm đợt này. Đã là ngày thứ 35 kể từ khi cá chết, có tin cá nuôi bè bắt đầu chết hàng loạt ở đảo Phú Quý. Chúng ta hy vọng điều tồi tệ hơn không xảy ra.
Cá sơn đỏ thuộc họ cá Sơn (Apogonidae) là một họ nhà cá phân bố ở các vùng biển châu Á, Đại Tây Dương, Thái Bình Dương, hay ngoài khơi Malaysia. Ở Việt Nam, cá sơn có nhiều ở biển miền Trung với nhiều loại là cá sơn thịt, cá sơn bạc thau, cá sơn vảy, cá sơn đá, cá sơn thóc, cá sơn gà và cá sơn to mắt. Cá sơn sống ở rạn san hô. Khi rạn san hô bị ô nhiễm, cá sơn sẽ bị ảnh hưởng. Đây là một trong những loại cá chết do ô nhiễm đợt này. Đã là ngày thứ 36 kể từ khi cá chết. Trưởng đoàn thanh tra bảo phải kiên nhẫn không được nôn nóng. Chúng ta tiếp tục kiên nhẫn chờ đợi.
Cá phèn (Mullidae) sống ở vùng biển nhiệt đới, thỉnh thoảng gặp ở vùng nước lợ, nhưng nói chung gắn liền với các bãi đá ngầm của Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Cá phèn là cá sống ở tầng đáy, chúng sử dụng một cặp râu dài thò ra từ cằm lục lọi trong các trầm tích tầng đáy để kiếm thức ăn, và ăn được đủ thứ, từ giun, động vật giáp xác, động vật thân mềm tới những động vật không xương sống nhỏ khác. Ăn tạp như dê, nên tên tiếng Anh cá này là “cá dê”. Ở Việt Nam có các loại: cá phèn một sọc, cá phèn đổng, cá phèn khoai, cá phèn hồng, cá phèn một sọc, cá phèn hai sọc. Cá phèn là một trong những loại cá chết do ô nhiễm đợt này. Đã 37 ngày kể từ khi cá chết. Phó tổng thư ký Liên Hợp Quốc vừa lên tiếng bày tỏ sự quan tâm đến vụ việc và hứa giúp đỡ nếu Việt Nam yêu cầu.
Cá giò (Rachycentron canadum) có ở vùng biển nhiệt đới ấm Tây và Đông Đại Tây Dương, khắp Caribe, và ở Ấn Độ-Thái Bình Dương, trừ Úc và Nhật. Đây là một loài cá biển thường sống đơn độc, chỉ quy tụ để sinh sản hàng năm, và đôi khi cũng tụ tập tại các rạn san hô, xác tàu, bến cảng, phao, và ốc đảo. Cá giò có thể đi vào cửa sông và rừng ngập mặn để tìm kiếm con mồi. Khi được nuôi, cá giò cho hiệu quả kinh tế cao. Ở nước ta, miền Bắc gọi là cá giò, miền Trung, miền Nam gọi là cá bớp hay cá bóp. Lưu ý điều này vì cá bớp ở miền Bắc là loài cá nước lợ nhỏ trong khi cá giò rất lớn. Cá bớp miền Bắc thường nấu với lá lốt, sau khi uống rượu mỗi người ăn một con cho tỉnh rượu. Nhiều người đi du lịch miền Trung, miền Nam vào mỗi người gọi một con cá bớp làm chủ quán tưởng khách sộp. Tỷ lệ giữa hai con như trong hình. Cá giò, cá bớp là một trong những loại cá bị chết trong đợt ô nhiễm này. Hôm nay là ngày thứ 38 kể từ khi cá chết. Chúng ta tiếp tục đợi chờ kiên nhẫn.
Cá bò hòm thuộc họ cá Nóc Hòm (Ostraciidae), thuộc bộ cá Nóc, màu sắc rất sặc sỡ và vui mắt, sống ở rạn san hô, có hình dạng như chiếc hộp nên tiếng Anh gọi là boxfish. Khi tìm hiểu về loài cá này tôi có tham vấn một chuyên gia về lặn biển và bảo tồn môi trường biển, được biết do loại cá này có da dày, xương cứng nên lấy được rất ít thịt, ở Việt Nam thường nướng cháy để bỏ da đi. Số lượng thịt một con cá không nhiều nhưng sự tồn tại của nó ở san hô rất có ý nghĩa. Hiện nay môn thể thao lặn biển đang được nhiều người tham gia. Số tiền thu lại từ du lịch lặn biển ngắm cá nhiều hơn số tiền bán cá lấy thịt rất nhiều. Cá bò hòm là một trong những loại cá chết do ô nhiễm đợt này. Đã là ngày 39 kể từ khi cá chết. Hôm qua thứ trưởng Bộ Khoa học đã trả lời một cách rất khoa học là hiện nay khoa học vẫn đang bó tay tuy nhiên sẽ tìm được nguyên nhân một cách rất khoa học. Hôm nay Chủ nhật, 15. 5. 2016, chúng ta đi uống bia để chờ đợi tiếp tục.
Cá thia biển (Damselfish) là loài cá cỡ nhỏ sống ở các rạn san hô, có thể phát triển kích thước lên đến 36 cm. Cá thia biển là loại cá thường được những người chơi cá cảnh lựa chọn cho bể cá biển của họ. Ngoài làm cá cảnh thì cá thia có thể dùng để chế biến nhiều món ngon như: nấu ngọt, chiên giòn, kho… trong đó có món cá muối mặn dùng để ăn cơm vào mùa lạnh. Cá thia cũng bị chết trong đợt ô nhiễm này. Đã là ngày thứ 40 kể từ khi cá chết, và nguyên nhân thì vẫn chưa được công bố, có vẻ vẫn bí hiểm như tam giác Bermuda.
Cá đổng quéo (Branchiostegus), hay cá đầu vuông, cá nàng đào có ở Nam châu Phi, Tây Thái Bình Dương, Phillippines, Nhật Bản, Trung Quốc; Ở Việt Nam, cá được đánh bắt quanh năm bằng câu và lưới kéo đáy. Cá đổng quéo thích sống ở đáy bùn, sỏi hoặc cát, hoặc trong các hang. Độ sâu thường là 100–250m. Thịt cá đổng chắc, hơi hồng, rất ngon, cơ thịt chắc, hơi hồng. Nếu nấu đúng cách, thịt cá vẫn mọng nước sau nấu. Có thể dùng cá làm sashimi. Cá đổng quéo là một trong những loài cá chết do ô nhiễm đợt này. Đã sang ngày 41 kể từ khi cá chết nhưng Bộ Khoa học chưa công bố nguyên nhân dù nói đã có đủ căn cứ. Hôm qua 16. 5 có tin ở Đà Nẵng gà chết do ăn cá biển nhưng chính quyền địa phương vào cuộc rất nhanh và thông báo nguyên nhân gà chết là do gà ăn quá no.
Cá trích (Sardinella) là một loài cá có giá trị kinh tế lớn, đối tượng quan trọng của nghề cá thế giới. Ở Việt Nam, cá trích có khoảng 10 loài, quan trọng nhất là cá trích tròn và cá trích xương. Cá trích là loài có số lượng con tập trung thành đàn lớn nhất trong số các loài cá. Số lượng con trong đàn cá trích có thể lên đến hàng chục triệu con, bao phủ hàng chục km2. Đến mùa cá trích ở miền Trung, ngư dân chỉ với chiếc thuyền nhỏ cũng dễ dàng trúng nhiều tạ cá. Cá nhiều, để tránh hỏng, ngư dân thường nướng rồi gánh rong đi bán. Với người miền Trung, tiếng rao bán cá trích rong gắn liền với nỗi nhớ quê hương. Tôi có anh bạn sang Paris được mời ăn món cá sardine sống, về kể chuyện tưởng món gì cao sang hoá cá trích quê mình. Khi bắt đầu ô nhiễm, ngư dân trả lời báo chí rằng họ thấy vắng bóng cá trích. Với giới hạn 20 hải lý, không biết bao giờ mới trở lại mùa cá trích. Hôm nay là ngày thứ 42 kể từ khi cá chết.
Cá móm (Gerreidae) thuộc bộ cá Vược, sống thành từng đàn, len lỏi kiếm ăn ở các vùng nước lợ. Tiếng Việt gọi là cá móm là vì miệng cá rất nhỏ và trông vêu móm. Đây là loại cá cho nhiều thịt, ăn rất ngọt và béo ngậy, không độc, xương dễ gỡ, có vảy rất nhỏ và mềm, nấu lên có thể ăn luôn vảy. Cá được nấu thành nhiều món ngon như canh chua, chiên xù và nấu ngọt. Cá móm là một trong những loại cá bị chết do ô nhiễm đợt này. Đã là ngày thứ 43 kể từ khi cá chết. Hôm qua có tin Hà Tĩnh đã lắp trạm quan trắc tự động cho nhà máy Formosa, một việc đáng nhẽ làm từ lâu nhưng thôi chậm còn hơn không. Hy vọng các nhà máy khác ở Việt Nam sẽ được quan trắc và giám sát xả thải đầy đủ cho môi trường tốt đẹp hơn. Chúng ta kiên nhẫn đợi những tin tức tốt lành khác.

Cá vấu (hay cá vẩu, cá hế vây vàng), tên tiếng Anh là giant trevally, giant kingfish, có thể nặng hơn 85 kg và dài tới 1,7 mét, sống ở các vùng nước nhiệt đới, vì thế nó thường được đánh bắt xung quanh Hawaii của Mỹ và gần Úc. Vì kích thước khổng lồ, nó thường tranh giành mồi của những loài cá khác, trong khi có rất ít hoặc không có cá nào săn nó. Cá vấu được nuôi ở Lăng Cô là một trong những loài cá chết do ô nhiễm đợt này. Có những con cá vấu nặng đến 35 kg cũng bị chết . Đã là ngày thứ 44 kể từ khi cá chết. Nếu biết được nguyên nhân chính xác, sau này biết đâu chúng ta sẽ có được biện pháp ngăn chặn…
Cá hố khổng lồ thuộc họ cá Hố (Trichiurus lepturus) là loài cá xương và dữ dằn, sống ở biển, nổi lên tầng trên kiếm ăn vào ban ngày, trở lại tầng đáy ban đêm bắt tôm, cá mực. Tiếng Anh gọi là Giant Oarfish, cá mái chèo. Ở Việt Nam còn được gọi là cá đao, tương truyền là hộ vệ của cá voi. Cá voi được coi là Nam Hải Đại Vương, đi đâu cũng có cá đuối và cá đao hộ vệ. Nếu ngư dân nào gặp cảnh cá voi qua đời (lụy) sẽ phải để tang và thờ cúng như cha mẹ. Cá hố lúc lụy cũng được ngư dân chôn cất và thờ cúng. Do sống chủ yếu ở tầng đáy nên cá hố khổng lồ rất hiếm gặp, tuy nhiên kể từ khi cá bắt đầu chết vào đầu tháng 4. 2016, đã có 5 cá hố khổng lồ (dài từ 2-4m) lụy ở miền Trung. Ngư dân các nơi đã làm lễ chôn cất và thờ cúng, hy vọng các Ông tiếp tục phù hộ ngư dân. Hôm nay là ngày thứ 45 kể từ khi cá chết

 
 



Read More
Unknown

CÁ CHẾT NHƯNG THẢM HOẠ THỰC SỰ CÒN CHƯA XẢY RA!




Formosa mới vào hoạt động.
Nước thải phần tư ra biển Đông
Tôm cá đã chết như ngả rạ.
Xả hết công suất chắc diệt vong!?




Môi trường, bản chất là an ninh quốc gia. Hàng triệu ngư dân Miền Trung vốn mưu sinh bằng nghề đánh bắt hải sản sẽ không còn kế sinh nhai, nhất là khi họ không có điều kiện đóng tàu lớn để xa khơi… “Nhàn cư vi bất thiện” sẽ phát tác!?Cá chết, đồng bằng bị hủy hoại suy cho cùng chỉ là “hiện tượng”, còn “bản chất” vấn đề là an ninh quốc gia bị đe dọa. Thực tế cho thấy các cuộc đấu tranh ngày nay không chỉ là súng đạn mà mối nguy lớn hơn là chuyện phá hoại kinh tế, phá hoại môi trường sống, gây bất ổn nội bộ, làm suy giảm lòng tin của dân với Nhà nước, kích thích quá trình tự diễn biến, tự chuyển hóa…Câu hỏi món nợ tương lai ai sẽ trả? - Không ai ngoài thế hệ tương lai - con cháu chúng ta - sẽ còng lưng trả món nợ này.Báo Thanh Niên

Trước hết, qua những thông tin mà chúng ta có được, có thể khẳng định : Formosa là “nguồn nguy hiểm cao độ” trong tai hoạ cá chết trắng Biển Đông của chúng ta, tuy vậy, việc xác định “thủ phạm chính” sẽ phức tạp hơn nhiều bởi sự đa đoan pháp lý và cách điều hành của Nhà nước CHXNCH Việt Nam.
Nhát dao mà Formosa hạ thủ vào “khúc ruột Miền Trung” đã làm cả nước ta trọng thương và hiện nay hiệu ứng DOMINO của nó đang phát tác, có nguy cơ làm thay đổi nhiều vấn đề lớn trong kinh tế và xã hội ta hiện nay.
Tôi cho rằng :
Chắc chắn đó không phải là nhát dao đầu tiên.
Nhưng vấn đề đặt ra ở đây là : Tại sao lần này Formosa lại ra đòn nặng tay như vậy ? Trong khi đó mới chỉ là sự “súc rửa đường ống định kỳ” trong giai đoạn chuẩn bị khánh thành nhà máy thép. Khi Nhà máy chính thức đi vào hoạt động thì khối lượng nước thải được xả ra sẽ lớn hơn gấp bội thì hậu hoạ sẽ khủng khiếp đến cỡ nào nữa ?
Bản chất sự việc nằm ở đâu ?
Chúng ta hãy xem xét sự kiện này ở 3 góc độ :
- Góc độ Kinh tế - Chính trị.
- Góc độ Giải pháp – kỹ thuật.
- Góc độ Quy chuẩn – pháp lý.
1/ Góc độ Kinh tế - Chính trị.
Nhiều ý kiến trên mạng xã hội đã nêu ra luận cứ rằng :
“a”- Sự “ưu ái” trên mức bình thường của Chính phủ và chính quyền Địa phương dành cho Formosa từ khâu cấp phép, cho thuê đất cho tới khi “thảm hoạ” cá chết xảy ra.
“b”- Formosa thực chất là DN Trung Quốc.
“c”- Trung Quốc coi Vũng áng – Hà Tĩnh là một “căn cứ” quân sự chiến lược trong ván bài Biển Đông.
“d”- Trung Quốc chủ trương đầu độc dân tộc Việt Nam nhằm giảm/tê liệt sức kháng cự của Việt Nam.
Từ đó kết luận : Formosa là một con bài, một bước đi trong kế hoạch độc chiếm Biển Đông của nhà nước Trung Hoa.
2/ Giải pháp – Kỹ thuật.
Có người nêu rằng có vấn đề “trục trặc kỹ thuật” xảy ra chăng ?
Có thể thẳng thừng loại bỏ ý kiến này, bởi với một tập đoàn hùng mạnh và chuyên nghiệp như Formosa, giải pháp kỹ thuật đối với họ chỉ là chuyện “nhỏ như cái móng tay”.
Vậy, còn lại là khía cạnh pháp lý của sự kiện.
3/ KHÍA CẠNH PHÁP LÝ.
Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, dù là hết sức chậm chạp, về chuyện Biển và Thép, chúng ta cũng đã có các Văn bản Quy phạm pháp luật, đó là :
- Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước biển : QCVN 10-MT: 2015/BTNMT ban hành ngày 21 tháng 12 năm 2015.
- Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về nước thải công nghiệp sản xuất thép: QCVN 52: 2013/BTNMT ban hành ngày 25 tháng 10 năm 2013.
Đối với Dự án Formosa, Bộ TNMT cũng đã cấp giấy phép xả thải :
Giấy phép xả thải số 3215/GP-BTNMT của Bộ Tài nguyên và môi trường cấp cho Formosa do Thứ trưởng Nguyễn Thái Lai ký ngày 11-12-2015.
“Theo giấy phép này, nước thải công nghiệp sau xử lý được phép xả ra môi trường, (trường hợp Formosa là biển ven bờ vịnh Sơn Dương, xã Kỳ Phương, Kỳ Anh, Hà Tĩnh) và các thông số giới hạn nồng độ chất ô nhiễm được tính toán dựa trên Quy chuẩn QCVN 52: 2013/BTNMT (Điều 2) như sau:
Cmax = C x Kq x Kf
Cmax là nồng độ tối đa cho phép.
C là giá trị thông số ô nhiễm trong nước thải công nghiệp theo cột B (khi xả vào nguồn nước không dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt).
Kq là hệ số nguồn tiếp nhận nước thải, trường hợp này là vịnh Sơn Dương và Bộ TNMT đã sử dụng hệ số 1,3 cho vùng nước biển ven bờ không dùng cho mục đích bảo vệ thủy sinh, thể thao và giải trí dưới nước.
Kf là hệ số lưu lượng nguồn thải.
Formosa là một đại Dự án, với quy mô xả thải đăng ký để cấp phép lên tới 45.000m3/ngày đêm, nó đương nhiên là giá trị >5000m3/ngày đêm theo quy chuẩn, nhưng gấp tới 9 lần.
Kết quả tính toán cho giấy phép xả thải Formosa đã được cấp, cụ thể là:
+ Nhiệt độ nước xả thải < 40 độ C;
+ Độ pH trong khoảng 5,5-9;
+ Chất rắn lơ lửng : 117mg/l;
+ Tổng dầu mỡ khoảng 11,7mg/l;
+ Tổng phenol : 0,585mg/l;
+ Tổng xyanua : 0,585mg/l;
+ Ni tơ : 70,2mg/l;
+ Thủy ngân : 0,0117mg/l.
Công suất xả thải tối đa được phép: 45.000m3/ngày đêm.
Như vậy, thì Formosa được phép xả nước thải ra vịnh Sơn Dương với hàm lượng :
+ Xyanua cao gấp 58,5 lần so với giá trị giới hạn của nước biển theo Quy chuẩn QCVN 10-MT:2015/BTNMT.
+ Cadimi, Crom 6+ : vượt quá 11,7 lần,
+ Thủy ngân : 2,34 lần,
+ Tổng Phenol : 19,5 lần,
+ Tổng dầu mỡ : khoảng 23,4 lần.
Và, thật không thể hiểu nổi, điều này lại phù hợp với Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về nước thải công nghiệp sản xuất thép: QCVN 52: 2013/BTNMT !.
Và, một điều càng khó hiểu hơn nữa, rằng, với hàm lượng đó, nếu Formosa xả ra biển đúng quy định thì vẫn có thể gây chết hầu hết các loài thủy sinh xung quanh luồng nước thải (đã qua xử lý đạt tiêu chuẩn đúng quy định trên) đi qua”. (Theo Kỹ sư Phạm Hồng Phong). Chu Xuân Phàm đã có lý khi yêu cầu người Việt chọn “Cá hay Thép” !
Như vậy là đã rõ. Tình hình sẽ tiến triển tiếp theo là :
1/ Theo báo Tuổi trẻ, sau khi có giấy phép xả thải, trong Quý 1/2016, Fomorsa đã xả 931.830 m3 nước thải ra biển, bình quân 10.000m3/ngày đêm, nghĩa là Formosa mới chỉ xả thải chưa đến 1/4 công suất tối đa được phép (45.000m3/ngày đêm) và đó mới chỉ là giai đoạn khởi động, xúc rửa đường ống. Khi Formosa chính thức đi vào hoạt động với công suất tối đa và chỉ với hàm lượng theo như giấy phép, có thể dự báo thảm họa môi trường sẽ kéo dài đến Nha Trang, Phan Thiết, Vũng Tàu thậm chí đến Cà Mau, lan sang Vịnh Thái Lan là điều có thể dự đoán được. Dù họ hoàn toàn theo đúng các Quy chuẩn Việt Nam. Nếu dòng hải lưu biển Đông đổi chiều vào mùa hè thì Vịnh bắc Bộ cũng sẽ bị ảnh hưởng, cá chết sẽ lan ra Móng Cái, khắp Vịnh Bắc Bộ, tiến lên bờ Biển Trung Hoa đại lục… Như vậy, đâu chỉ 3,200 km bờ biển với một triệu km2 biển của ta chịu tai hoạ.
Đó sẽ thực sự là một thảm họa kinh hoàng. Nền kinh tế Việt Nam sẽ hoàn toàn sụp đổ !. Đó là trường hợp Formosa thực hiện đúng Giấy phép ! Còn nếu họ gian dối thì thảm hoạ sẽ tới mau hơn bất cứ sự tưởng tượng tiêu cực nào. Vừa qua, cả các loại thuỷ sinh tầng đáy chết hàng loạt cho phép ta nghĩ tới chúng đã bị nhiễm độc kim loại nặng.
2/ Nếu Nhà nước không xử lý kịp thời, mà phải rất nhanh, thì tai hoạ ập xuống nhãn tiền :
+ Tất cả các ngành liên quan tới Biển (đánh bắt, nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu thuỷ hải sản, làm nước mắm, mắm các loại…) sẽ phá sản đầu tiên.
+ Ngành dịch vụ du lịch, ăn uống, khách sạn sẽ điêu đứng tức thì.
+ Các ngành như vận tải biển, hàng không, đường bộ cũng ảnh hưởng nghiêm trọng.
Sự việc dường như chỉ mới bắt đầu…
3/ Nhát dao Formosa đã giết chết ngư dân, tiếp tới sẽ là các doanh nghiệp liên quan…gây ra sự thất nghiệp, phá sản, đói nghèo của hàng chục triệu người. Họ sẽ kêu ai, nếu không phải là Đảng và Nhà nước ? Hỗn loạn xã hội sẽ không thể kiểm soát – vấn đề là bản thân những “đồng chí” đang “công tác” trong lực lượng vũ trang và gia đình họ cũng chịu chung số phận với nhân dân, dẫn tới tình trạng “Bất hợp tác” với Đảng và Nhà nước – thì sự sụp đổ của một chính thể là điều có thể thấy trước.
Đó không còn là Khủng hoảng, Thảm hoạ môi trường nữa.
Quan sát động thái của Chính phủ và Chính quyền địa phương từ khi xảy ra “Sự kiện Formosa” thì thấy rằng :
Họ đã phản ứng với tình huống quá chậm chạp và hết sức thiếu chuyên nghiệp :
+ Có vẻ như họ muốn bưng bít thông tin về “sự thật Formosa” : Thợ lặn Nguyễn Xuân Thành – Người phát hiện đường ống xả thải – phải di dời khỏi địa phương một cách khó hiểu; Những động thái trấn an dư luận của lãnh đạo Bộ TNMT, lãnh đạo Hà Tĩnh, Huế, Đà Nẵng vừa lố bịch vừa ấu trĩ càng làm cho sự nghi nghờ và căm ghét của nhân dân tăng thêm.
+ Ngày 01/5/2016, Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc có cuộc họp khẩn với lãnh đạo Hà Tĩnh với chỉ đạo : Thu mua tất cả nguồn thuỷ hải sản do tổ chức, cá nhân đánh bắt bằng tiền Ngân sách. Đó là việc làm cần thiết nhưng sự kiện đòi hỏi phải có sách lược triệt để hơn.
Tất cả những liệu pháp đó chẳng khác gì “uống nước biển để giải khát”.
VẬY LÀM THẾ NÀO ĐỂ THOÁT KHỎI HIỂM HOẠ.
Tôi xin góp ý kiến như sau :
1/ Đề nghị Ngay lập tức Chính Phủ làm việc với Chủ đầu tư để :
a) Thu hồi ngay Giấy phép xả thải số 3215/GP-BTNMT của Bộ TNMT cấp cho Formosa ngày 11-12-2015.
b) Sửa đổi các quy chuẩn đối với nước xả thải của Formosa sao cho phù hợp với Quy chuẩn Quốc gia về chất lượng nước biển : QCVN 10-MT: 2015/BTNMT ban hành ngày 21 tháng 12 năm 2015.
c) Phần chi phí tăng thêm để xử lý nước thải triệt để hơn trước khi xả ra biển thì 2 bên sẽ thương lượng.
d) Làm rõ trách nhiệm của nhóm người đã tham gia soạn thảo Quy chuẩn Quốc gia về nước thải công nghiệp sản xuất thép: QCVN 52: 2013/BTNMT ban hành ngày 25 tháng 10 năm 2013 và Giấy phép xả thải số 3215/GP-BTNMT cấp cho Formosa. Tại sao một Văn bản Quy phạm pháp luật tầm vóc quốc gia như vậy mà các quy chuẩn về môi trường lại mang tính “Giết người” như vậy ? Có sự tác động gì từ phía Formosa hay không ?
Đó là những việc phải lập tức tiến hành ngay, càng nhanh càng tốt.
Bởi, nếu Biển Đông bị bức tử thì Formosa sẽ là người phải ra đi đầu tiên !
2/ Đề nghị Chính phủ tổ chức việc xem xét, sửa đổi Quy chuẩn Quốc gia về nước thải công nghiệp sản xuất thép: QCVN 52: 2013/BTNMT ban hành ngày 25 tháng 10 năm 2013 sao cho phù hợp với tiêu chuẩn nước biển trong Quy chế 10 về nước biển.
3/ Đề nghị Nhanh chóng xác định nguyên nhân cá chết. Xin mời cả Giám định viên Quốc tế độc lập để so sánh. Phải dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật. Đây hoàn toàn thuộc lỗi của Chính Phủ, kể cả trường hợp lỗi của Formosa thì Chính phủ vẫn phải chịu trách nhiệm trước Pháp luật và Nhân dân. Đề nghị Nhanh chóng áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả nhằm trước hết ổn định đời sống của bà con Ngư dân, Diêm dân.
4/ Đề nghị Chính phủ cũng rà soát lại các Văn bản QPPL quy định về Quy chuẩn Quốc gia về tất cả các lĩnh vực trên cơ sở so sánh với các quy chuẩn quốc tế, quy chuẩn của các quốc gia tiên tiến.
5/ Đề nghị Chính Phủ rà soát và chỉ đạo cho các địa phương ra soát các dự án có khả năng ảnh hưởng đến môi trường : Khai thác quặng, dệt, nhuộm, sản xuất hoá chất, thuốc chữa bệnh….để quản lý hiệu quả, trên cơ sở bảo vệ môi trường, tính mạng người dân.
Vấn đề Formosa bây giờ không phải là chuyện riêng của Hà Tĩnh hay của Chính Phủ nữa. Nó đã là câu chuyện của Toàn thể nhân dân. Nó tác động trực tiếp và toàn diện lên đời sống kinh tế, chính trị của Việt Nam.
Và tới đây, nếu ta không xử lý rốt ráo thì Thái Lan cũng sẽ lên tiếng và họ sẽ kiện Chính Phủ Việt Nam về việc phá hoại môi trường.
Read More
Unknown

Về Hà Tĩnh người ơi - Thơ Cao Quang Vinh



VỀ HÀ TĨNH NGƯỜI ƠI

Lâu lắm rồi mãi ấp ủ trong tim

Hà Tĩnh, miền quê chan chứa nghĩa tình 
Muốn viết nên thơ, muốn cài nên nhạc
Để ngợi ca mảnh đất của quê mình





Nhưng thật buồn mình không phải nhà thơ

Cũng không phải là một người nhạc sỹ
Nhưng rất yêu quê từ những điều giản dị
Yêu đất, yêu người, yêu biển rộng, đồng xanh

Tôi yêu quê, yêu tình người chân chất

Mộc mạc, đơn sơ, sâu đậm nghĩa đời
Giọng nói nặng, nhưng tâm hồn thanh thản
Khi gần rồi, khó xa lắm người ơi

Yêu quê tôi, yêu cả ngọn gió Lào

Rát mặt trưa hè, xô hàng tre lao xao
Cơn gió nồm, mang mặn mòi vị biển
Đi xa rồi, lòng cứ nhớ nôn nao!

Yêu quê tôi, nhớ bánh tày thơm dẻo

Hương nếp nhà, thơm vị giọt mồ hôi
Của bao người đã làm nên hạt ngọc
Dành cho ta và dâng tặng cho đời




Yêu quê tôi, ngọt bùi hương kẹo lạc

Hòa quyện, kết tinh nức tiếng lâu đời
Đã đến khắp mọi tận cùng quả đất
Thương hiệu Cu đơ - đặc sản của quê tôi

Yêu quê tôi - tôi nhớ chiếc bánh đa

Bột gạo, vừng đen mang hương vị đậm đà
Nhai cứ giòn tan, nhờ tay ai khéo quạt
Cứ no lòng- món dân dã quê ta

Yêu quê tôi, tôi nhớ mùi nham mít

Trộn đủ rau thơm, nước mắm, mỡ hành
Thêm chút ớt khô, cho người hà hít
Khi xúc kèm bánh đa nướng giòn, đanh

Yêu quê tôi, vì có rau củ chuối

Một món ăn dân dã, có lâu rồi
Giúp bao người vượt qua nạn đói
Nay thành, món ăn quý của quê tôi

Yêu quê tôi với đăc sản cua đồng

Nhỏ thì kho lá lốt, lớn nấu canh
Thực phẩm an toàn, nhưng giàu dinh dưỡng
Thật khó tìm ra nơi chốn thị thành

Tôi yêu quê, yêu món cà, dưa mặn

Kho ruốc biển quê với chút mỡ xào
Mùa Đông về, ăn cơm lòng ấm hẳn
Mới nghe mùi, lòng dạ đói nôn nao

Yêu quê tôi, tôi yêu chiếc áo tơi

Che nắng, che mưa, che cả cuộc đời
Đông đến làm mền, Hè làm chiếu trải
Thoải mái dân mình trong phút nghỉ ngơi
......






Về Hà Tĩnh người ơi! Người con Hà Tĩnh
Thăm lại dòng La, thăm lại biến Thiên Cầm
Đón thuyền về mỗi chiều nơi cửa Nhượng
Ngư phủ vui mừng, thuyền đầy cá Nục, Măng

Về Hà Tĩnh Người ơi, thăm quê Hà Huy Tập

Thăm quê hương Lý Tự Trọng anh hùng
Nghe tiếng trống năm xưa của vùng Can Lộc
Giáo, gậy vùng lên, giành chính quyền non sông

Về Hà tĩnh người ơi, thăm Hương Sơn, Ngàn phố

Để uống rượu Nhung hươu, ăn quả cam Bù
Bát nước chè xanh, đậm tình người xứ sở
Ngắm cảnh yên bình của miền quê trung du

Về Hà tĩnh người ơi, thăm Hương Khê, Vũ Quang

Ăn bưởi vùng quê Phúc Trạch ngọt lừng
Thăm Khe Giao, đường Hồ chí Minh huyền thoại
Oanh liệt, hào hùng trên dải đất Miền Trung

Về Hà Tĩnh người ơi, xuôi Nghi Xuân tắm biển

Ghé mộ Nguyễn Du, đền Công Trứ Tiên Điển
Những vị thi nhân trong văn đàn lịch sử
Để lại tặng đời những tuyệt tác thiên niên

Về Hà Tĩnh người ơi, những ai chưa có dịp

Thăm Đồng Lộc ngã ba, thăm bãi tắm Xuân Thành
Thăm Vũng Áng Kỳ Anh, một vùng công nghiệp
Cửa Sót chiều về, nắng biếc nước biển xanh

Về Hà Tĩnh người ơi, thăm vùng Đức Thọ

Viếng mộ Tổng Bí thư Trần Phú lẫy lừng
Thăm chiến khu Phan Đình Phùng một thuở
Lich sử nước nhà trang trọng ghi danh

Về Hà Tĩnh người ơi, mời anh, mời chị

Thăm một lần để nhớ mãi quê tôi
Để thưởng thức những món quê bình dị
Mà trong thơ chưa có dịp tôi mời./.


Tháng 4/2016, Cao Quang Vinh
Người Kỳ Anh



Read More
Unknown

Lại kể chuyện Kỳ Anh ta - Thơ Cao Quang Vinh



LẠI KẾ CHUYỆN QUÊ

Bất kỳ đi đến đâu 
Hay đọc tờ báo nào 

Cũng có chuyện xôn xao

Về Kỳ Anh ta cả 

Về Thị nhà (TX) ta cả !
Nói ra thì xấu hổ 
Nên im lặng, thầm thì 
Chẳng dám nói làm chi
Nhưng báo đăng ra rả
Báo tỉnh nhà ra rả!







Chuyện kề ra hơi cũ

Vụ giáo viên hợp đồng

Năm ngoái của Kỳ Anh
Sau thưa kiện loanh quanh
Các cơ quan đã họp
Tỉnh, Bộ, ngành đã họp!
Việc tưởng chừng kết thúc
Không còn để kéo dài
Khỏi ảnh hưởng tương lai
Của giáo viên huyện, thị
Của học trò huyện, thị!
Nhưng địa phương lị rị
Văn bản đã nhận rồi
Biết ai đúng, ai sai
Không triển khai, kiểm điểm
Không phê bình, kiểm điểm!
Đây đúng là thực trạng
Trên bảo dưới không nghe
Mà chỉ Kỳ Anh ta
Còn các nơi nghiêm cả
Họ chấp hành nghiêm cả!
Mấy cô, thầy đã khổ
Mất danh dự, mất tiền
Tưởng được tiếng giải oan
Khỏi uổng Công thưa gửi
Qua tháng ngày thưa gửi!
Đó mới là một nỗi
Còn nỗi lo liền kề
Việc thi tuyển nhiêu khê
Bằng Trung cấp ở lại
Đại học "xa gần" ở lại!
Nhiều cô, thầy ái ngại
Trung cấp cũng là bằng
Hay đại học xa gần (ĐH từ xa)
Nhà nước ta mở cả
Trong nước mình dạy cả!
Đâu phải học bên Mỹ
Nỏ phải học bên Tàu
Hợp đồng dạy cũng lâu
Không ưu tiên chi cả
Chẳng đoái hoài chi cả!
Giờ như trâu gặm cỏ
Ngậm phải bụi cỏ già
Biết làm răng kêu la
Có kêu cũng chẳng ra
Vì trên đâu nghe thấu
Huyện làm gì nghe thấu!
Vinh quang nghề nhà giáo
Dạy dỗ cho bao người
Nhưng riêng việc mình thôi
Nói nỏ ai nghe cả
Chẳng ngành nào nghe cả!
Chuyện bây giờ đã lỡ
Xin nhà nước hãy dừng
Đừng đào tạo bằng Trung
Hay đại học xa, gần
Cho nhân dân khỏi tốn
Con em mình đỡ tốn!

Còn một chuyện lộn xộn
Ở tại Phường Kỳ Phương
Một đám đất khai hoang
Cách đây mấy chục năm
Của ông Cảnh rõ ràng
Nhưng lại được các quan
Cấp thành hai sổ đỏ
Hai nhà hai số đỏ!
Ông Cảnh bao hết cả,
Ở giữa cấp ông Danh
Qua thời sống hòa bình
Nay quê biến lên Thành
Đất có giá lên nhanh
Nên Danh ra kiện Cảnh
Ông Danh liền kiện Cảnh!
Sự đời nhiều xoay chuyển
Quan cũng thay lung tung
Để lại mớ bùng nhùng
Cho Cảnh, Danh ngồi gỡ
Tự hai người ngồi gỡ!
Hỏi lại coi cho rõ
Cơn cớ tại vì ai?
Do chủ quan làm sai
Hay ngu si chỉ bảo
Hay bạc tiền chỉ bảo???

Còn một chuyện cơm gạo
Việc dời chợ năm rồi
Từ thông tin loa đài
Rất thành công, thắng lợi
Đạt chương trình thắng lợi!
Nhưng thực tình mà nói
Chợ mới chứa ngàn hai
Tiểu thương chỉ vào ngồi
Cỡ khoảng năm trăm hộ
Số còn lại để đó
Thật lãng phí đầu tư
Trong khi đó ngoài kia
Hình thành nên chợ tạm
Dân hình thành chợ tạm!!
Thuế nhà nước cũng giảm
Tiểu thương bị thất thu
Môi trường sống bẩn, nhơ
Đường giao thông thu hẹp
Xe, ra vào thu hẹp!!

Nhiều chuyện muốn viết tiếp
Nhưng nỏ viết chi nhiều
Dân dài cổ réo kêu
Nỏ ăn thua chi nựạ
Mình viết nhiều chi nưạ!!

Bao nhiêu chuyện như thế
Cũng đủ để hiểu rôi
Tôi cứ mong quê tôi
Sống bình yên vô sự
Sống yên bình vô sự!

Tháng 4/2016, Cao Quang Vinh
Người Kỳ Anh



Read More